• Trang chủ|
  • Dễ mất mạng nếu bỏ qua dấu hiệu tê bì chân tay, khó nói

    27/08/2017

    Đang ngồi bỗng dưng tê bì chân tay, khó nói chuyện, choáng váng, nhiều người thường không để ý, cho rằng nghỉ vài phút sẽ khỏi. Nhưng chỉ vài tiếng sau, bạn có thể bỏ mạng vì đó là những triệu chứng ban đầu của đột quỵ. Nguy cơ thường gặp Chị Nguyễn Thị Trinh …

    Đang ngồi bỗng dưng tê bì chân tay, khó nói chuyện, choáng váng, nhiều người thường không để ý, cho rằng nghỉ vài phút sẽ khỏi. Nhưng chỉ vài tiếng sau, bạn có thể bỏ mạng vì đó là những triệu chứng ban đầu của đột quỵ.

    Nguy cơ thường gặp

    Chị Nguyễn Thị Trinh (Bình Lục, Hà Nam) cho biết, mới đây, mẹ chồng chị (63 tuổi) đang làm việc ngoài đồng nắng nóng thì bỗng ngã lăn quay xuống mương nước. Mọi người cho rằng bà bị cảm nắng nên vớt lên, đưa về nhà cạo gió, cho uống nước chanh mát. Tuy nhiên, miệng bà cứng lại, không uống được, sau đó méo tiếng, một bên tay không giơ lên được. Lúc này mọi người mới vội đưa bà đi viện. Các bác sĩ đã chẩn đoán mẹ chồng chị bị đột quỵ, nhồi máu não, phải nằm hồi sức cấp cứu.

    Đến lúc này cơ thể bà đã liệt hoàn toàn, không nói, không nhận biết được xung quanh. Sau hơn 2 tháng nằm hồi sức, bà đã tỉnh táo nhưng đã bị liệt nửa người. Mọi sinh hoạt bây giờ chỉ trên giường, con cháu phải vất vả phục vụ, bà cũng hết sức khổ sở. “Các bác sĩ cứ trách nếu lúc đó đưa đi viện ngay, không mang về nhà, cạo gió thì mẹ em đã không bị nặng thế” – chị Trinh nói.

    Tại hội thảo “Nâng cao chất lượng can thiệp cấp cứu và chăm sóc đột quỵ” do Bệnh viện Bạch Mai vừa tổ chức, GS-TS Nguyễn Văn Thông – Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Chủ tịch Hội Phòng chống đột quỵ cho biết, đột quỵ là nguyên nhân tử vong đứng thứ ba sau bệnh tim mạch và ung thư trên toàn thế giới, đứng hàng đầu về tàn tật ở người trưởng thành, là thảm họa cho bệnh nhân và gia đình người bệnh, là gánh nặng kinh tế cho toàn xã hội.

    Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, cứ 6 người thì có 1 người tiềm ẩn nguy cơ bị đột quỵ. Trong đó, tỷ lệ đột quỵ não được dự báo sẽ tăng nhanh và đạt 1,2 triệu người mắc mới mỗi năm trên thế giới vào năm 2025. Nguy cơ xảy ra đột quỵ gia tăng theo tuổi, tăng gấp đôi cứ mỗi 10 năm sau 55 tuổi, xấp xỉ 28% đột quỵ xảy ra dưới 65 tuổi. Trong đó, đột quỵ do nhồi máu não chiếm từ 80-85% các trường hợp. “Đây là tình trạng bệnh lý thường gặp ở người trên 40 tuổi, phổ biến nhất là những người có tiền sử bệnh lý tiểu đường, tim mạch, huyết áp, hay tăng cholesterol máu, hút thuốc lá…” – GS Thông nói.

    Nhiều bệnh nhân đột quỵ đã được đưa đến viện khá muộn (khoa Cấp cứu Bệnh viện Bạch Mai). Ảnh: Diệu Linh

    Theo PGS-TS Mai Duy Tôn (khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não là bệnh lý tổn thương một phần não xảy ra đột ngột do mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc vỡ. Khi đó, máu không thể lên não, khi đó, não sẽ ngừng hoạt động rồi “chết” trong vòng vài giây đến vài phút. Khi đó, người bệnh sẽ có cảm giác liệt nửa người, tê bì, mất đi cảm giác nửa người, khó nói, không nói được hoặc hôn mê.

    3 dấu hiệu nhận biết

    Đột quỵ xảy ra rất nhanh, do đó, người bệnh và người thân cần nhận biết các dấu hiệu đột quỵ để đưa người bệnh đi cấp cứu kịp thời. Theo PGS Tôn, khi đột quỵ, bệnh nhân có thể có các dấu hiệu như đột ngột mất thị lực, không nhìn thấy một hoặc cả hai bên mắt; đột ngột nói khó, méo miệng, không thể nói được; bệnh nhân đột ngột yếu tê bì, giảm vận động một bên nửa cơ thể; đột ngột đau đầu dữ đội chưa bao giờ gặp phải; ngoài ra bệnh nhân có thể chóng mặt, dấu hiệu tiền đình. “Nếu người bệnh còn tỉnh táo thì cần chủ động đề nghị đưa đi viện hoặc người nhà thấy bệnh nhân có các dấu hiệu như vậy thì đưa bệnh nhân đến viện ngay” – PGS Tôn khuyến cáo.

    PGS Tôn giải thích, “thời gian vàng” để chữa trị đột quỵ tốt nhất là sau 4,5-6 tiếng có các dấu hiệu đột quỵ. Nếu trì hoãn càng lâu, bệnh nhân chậm được cấp cứu thì phần tế bào não bị chết do toxy càng lớn vì không thể phục hồi. Người bệnh sẽ hôn mê, liệt nửa người, rối loạn ý thức, rối loạn nuốt, mất ngôn ngữ không thể tự sinh hoạt cá nhân…

    Theo PGS Tôn, có 3 động tác rất đơn giản để kiểm tra người bệnh có bị đột quỵ hay không. Đó là yêu cầu bệnh nhân nói, cười và chào. “Nếu bị đột quỵ, có thể bệnh nhân không nói lưu loát, khi cười khoé miệng bị lệch, xệ; hoặc khi chào không giữ được tay. Khi đó, cần khẩn trương đưa bệnh nhân đến viện ngay” – PGS Tôn nói.

    GS Thông chia sẻ, hiện nay tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ được đưa đến viện sớm còn rất thấp. Nhiều người còn cho rằng bệnh nhân bị cảm nên để ở nhà cạo gió, giải cảm, cho uống nước gừng… Chỉ đến khi bệnh nhân hôn mê hoặc liệt hẳn người mới đưa đi viện. Lúc này “thời gian vàng” đã qua đi và khả năng “thoát hiểm” là rất thấp.

    Theo Dân Việt